X. Konferans – Sinop, 22 – 25 Eylül 2016

X. Akademik Turizm Eğitimi Arama Konferansı

Konu Örgün ve Yaygın Eğitimde Eko-Turizm Bilincinin Geliştirilmesi
Tarih 22 – 25 Eylül 2016
Yer Sinop
Mekan: Sinop Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu, Ahmet Muhip Dranas Uygulama Oteli
Koordinatörler Prof. Dr. Nazmi KOZAK – Yrd. Doç. Dr. Özlem SÜRÜCÜ – Prof. Dr. Metin KOZAK
Düzenleyen Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi – Sinop Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu
Moderatör Dr. İrfan MISIRLI, SİSMA Danışmanlık, Ankara

X. Akademik Turizm Eğitimi Arama Konferansı Sonuç Bildirgesi

Sinop Üniversitesi Turizm Fakültesi ile Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin işbirliğinde, 22 – 25 Eylül 2016 tarihlerinde Sinop’ta düzenlenen 10. Akademik Turizm Eğitimi Arama Konferansı’nda “Örgün ve Yaygın Eğitimde Eko-turizm Bilincinin Geliştirilmesi” konusu masaya yatırıldı. İki gün süreden ve 45 uzmanın yer aldığı çalışmalar sonrasında çalışma grupları beş başlık altında geliştirilmesinde yarar olan çeşitli konuları ve olası çözüm önerilerini belirlediler. Söz konusu konular ile çözüm önerilerine ilişkin özet bilgiler aşağıda yer alıyor.
“Eko-turizmde Yasal Sorunlar Denetim ile İlgili Sorunlar ve Çözüm Önerilerkonusunun ele alındığı çalışma grubunda mevcut sorunlar altı başlık altında toplandı. Bunlar;
  • Ulusal düzeyde bir eko-turizm politikasının olmaması,
  • Doğrudan eko-turizmi kapsayan özel bir mevzuatın olmaması,
  • Mevzuatlar arasında dil birliğinin olamaması,
  • Ulusal düzeyde eko-turizm uygulamalarını yönlendirecek bağımsız bir oluşumun-kurulun olmaması,
  • Eko-turizmi destekleyecek bir teşvik mekanizmasının olmaması ve
  • Mevcut turist rehberliği mevzuatında eko-turizm rehberliğine yönelik bir düzenlemenin bulunmamasıdır.
Çalışma grubu ortaya attığı bu sorunların ortadan kaldırılması için yasal ve yönetsel çözümler üretirken, çözümler için çeşitli kamu ve sivil toplum kuruluşlarına da çeşitli görevler yükledi.  Bu bağlamda, eko-turizm konunun önemine dikkat çekmek üzere ulusal kalkınma planlarında yer verilmesi, konuyla ilgili planlama çalışmalarının eko-turizm politikaları ile uyumlu olması, ulusal düzeyde eko-turizm eylem planının hazırlanması, yasal ve yönetsel konularda düzenlemelerin yapılması, bağımsız bir eko-turizm biriminin kurulması, küçük yatırımcıların ve yöre halkının finansal olarak desteklenmesi, eko-turizm yatırımlarına yönelik teşvik verilecek tarafların belli bir eğitime tabi tutulması ve profesyonel turist rehberliği yönetmeliğinde revizyona gidilmesi şeklinde çözümler önerildi.
“Örgün ve Yaygın Eğitimde Eko-turizm Bilincinin Geliştirilmesi Denetim ile İlgili Sorunlar ve Çözüm Öneriler” başlığı altında çalışmalarını yürüten grup, bu alanda geliştirilmeye uygun yedi alan belirledi. Söz konusu sorunlar şu şekilde ifade edildi:
  • Toplumdaki çevre ve eko-turizm konusundaki bilgi ve bilinç eksikliği,
  • Örgün eğitimin her evresinde çevre ile ilgili müfredat ve programların yetersizliği,
  • Önlisans, lisans ve yüksek lisans programlarında eko-turizm konusundaki uzmanlaşma eğitiminin yetersizliği,
  • Örgün eğitimin farklı kademelerinde çevre ve eko-turizm konusunda eğiticilerin yetersizliği,
  • Çevre ve eko-turizm konusunda örnek uygulamaların yetersizliği,
  • Çevre konusunda özellikle de eko-turizm konusunda, örgün ve yaygın eğitim alanında kurum ve kuruluşlar arası eşgüdümün olmaması ve
  • Sektörde çevre duyarlı turizm eğitimi almış çalışanların azlığı ya da yetersizliği.
Çalışma grubu geliştirilmeye uygun bu konulara çeşitli çözüm önerileri de önerdi. Söz konusu çözüm önerileri arasında şunlar yer aldı: Eko-turizm ve çevre konusundaki mevcut eğitim ve öğretim çalışmalarının öncelikle değerlendirilmesi, müfredata koyulacak çevre ile ilgili derslerin nicelik ve nitelik bakımından arttırılması, çevre bilincinin geliştirilmesi, yaygın ve örgün eğitimdeki ilgili birimlerin işbirliği içinde çalışması, gelişmiş ülkeler öncelikli olmak üzere dünyadaki iyi uygulamalar incelenerek bunların Türkiye’deki yükseköğretim programlarına uyarlanması, eğiticilere çevre ve eko-turizm konularında düzenli olarak ve gerekli görüldükçe hizmet içi ve uygulamalı eğitim verilmesi, STK’ların eko-turizm konusundaki çabalarının desteklenmesi ve geliştirilmesi, yaygın eğitim ve uygulamaların sektörün ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştirilmesi, iletişim araçlarının ve sosyal medyanın bu çalışmalar için yaygın olarak kullanılması, örgün ve yaygın eğitim alanında ilgili kurum ve kuruluşlar arasında çevre ve eko-turizm eğitimi konusunda eşgüdümün sağlanması ve bireylerin çevre bilinci ve bilgisinin gelişmesinde anaokulundan başlayarak çevre konusunda eğitilmesi.
“Eko-turizmde Örgütlenme Kamu, STK, Yerel Yönetimler ve Yöre Halkı Denetim ile İlgili Sorunlar ve Çözüm Öneriler” başlıklı çalışma grubu, bu alanla ilgili sorunları dört başlık altında topladı. Bunlar şu şekilde sıralandı:
  • Yerel ve ulusal düzeyde turizmde ortak aklı inşa edecek ve yaptırım gücü olan, paydaşlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak olan bir teşkilatlanmanın olmaması,
  • Eko-turizm ile ilgili STK’lar arasındaki işbirliğinin yetersizliği,
  • Eko-turizm girişimcilerinin teşvik ve desteklerden yeterince yararlanılmaması ve
  • Yerel ve merkezi yönetimlerin eko-turizm tesislerine destekleri yetersizliğidir..
“Eko-turizmde Örgütlenme Kamu, STK, Yerel Yönetimler ve Yöre Halkı Denetim ile İlgili Sorunlar ve Çözüm Öneriler” konulu çalışma grubu tespit ettiği bu dört soruna şu çözüm önerilerini ortaya koydu: İller düzeyinde ve ulusal düzeyde turizm sektörü paydaşlarından Destinasyon Yönetim Örgütlerinin yaygınlaştırılması ve tüm altyapı hizmetlerinin ve güzergâh üzerinde yer ve yön bildiren tabela kurulumların hazırlanması.
“Planlama, Envanter, Uygulama, İzleme Denetim ile İlgili Sorunlar ve Çözüm Öneriler” konusunda çalışmalar yapan ihtisas grubu çalışma alanıyla ilgili sorunları 11 başlık altında topladı. Söz konusu sorunlar şu şekilde sıralandı:
  • Peyzaj değerlerine ilişkin verilerin ülkesel ölçekte sayısal olarak elde edilmemiş olması,
  • Farklı bakanlıklarda toplanan verilerin toplama ve değerlendirilmesinin nasıl yapılacağının net olarak tanımlanmaması,
  • Verilerin toplumun anlayacağı şekilde yansıtılamıyor olması,
  • Toplanan envanterin değerlendirilmesi konusunda uzman personel eksikliği,
  • Alanla ilgili farklı sektörlerin eşgüdüm içinde olmaması,
  • Alanlarla ilgili geçmişte yapılmış çalışmalarla arazinin güncel kullanımının dikkate alınmaması,
  • Ulusal olarak Eko-turizm planlaması için misyon ve vizyon eksikliği,
  • Alana özgü faaliyet, ürün ve taşıma kapasitesi ile ilgili yeterli çalışma yapılmaması,
  • Paydaşların yeterince planlama sürecine dahil edilmemesi,
  • Uygulamaya geçildiğinde farklı kurumların uygulamalarının, beklentilerinin çatışması ve çakışması,
  • Planların uygulamada sürdürülebilirliğin sağlanamaması ve
  • Yatırımların fizibilite çalışmalarının ekolojik ve kültürel değerler göz önüne alınarak yapılmaması.
Çalışma grubu belirlediği sorunları ise şu çözümleri önerdi: Sayısal veri tabanının oluşturulması, biyolojik çeşitlilik haritalarının kullanılabilir ve ulaşılabilir hale getirilmesi, ülkesel ölçekte peyzaj atlaslarının oluşturulması, eko-turizm alanlarının ve faaliyetlerin tüm paydaşlar tarafından eşgüdüm içerisinde belirlenmesi, eko-turizm ile ilgili misyon ve vizyonun belirlenmesi, ekolojik duyarlılıkları saptayabilme amacıyla farklı disiplinlerin katkısıyla faaliyet, ürün ve taşıma kapasitesinin ölçülmesi, mevzuatın uygunlaştırılması, disiplinlerarası yaklaşımla ilgili meslek insanlarının (Coğrafya, Turizm, Orman, Rekreasyon, Biyoloji, Peyzaj Mimarlığı vb.) alanlardan istihdam edilmesi ve yatırım fizibilite süreçlerinde karar vericilerin “ortak dil birliği” çalışmalarına dahil edilmesi ve akredite edilmiş bağımsız denetim kuruluşları tarafından denetimin yapılması.
“Eko-turizmde Pazarlama Sorunları” başlık altında çalışan grup alanıyla ilgili beş sorun tespit etti. Bu sorunlar şu şekilde sıralandı:
  • Eko-turizme yönelik ürün oluşturma aşamasındaki zorluklar,
  • Ürünün fiyatlama zorluğu,
  • Eko-turizm ilkelerine uygun tanıtım yetersizliği,
  • Hedef kitlenin tam olarak belirlenememesi ve
  • Markalaşma zorluğu.
“Eko-turizmde Pazarlama Sorunları” çalışma grubu belirlediği sorunlara ise şu çözüm önerilerini ortaya attı: Eko-turizm girişimcilerinin eğitilmesi, projelerin geliştirilmesi ve desteklenmesi, başarılı (Benchmarking) uygulamaların izlenmesi, tüketicilerin geri dönütlerinin dikkate alınması, yöre halkının görüşlerinin alınması, bölgesel analizlerin yapılması, tur operatörleri ve seyahat acentelerinin desteklerinin alınması, fiyat politikalarının belirlenmesi, konjonktürel fiyatların izlenmesi, doğru tanıtım araçlarının belirlenmesi, lobicilik faaliyetleri, reklam ajansları ve medya iletişim araçlarının kullanılması, mevcut eğilimlerin göz önünde bulundurularak tanıtım faaliyetlerinin yürütülmesi, tanıtımın yerel, ulusal ve uluslararası bazda gerçekleştirilmesi, mobil uygulamalarının geliştirilmesi, devletin tanıtıma ayırdığı payı artırması, eko-turist kavramının netleştirilmesi, her bir eko-turizm faaliyetine yönelik turist özelliklerinin (turist tipolojileri) belirlenmesi, hedef kitlenin belirlenmesi için örnek bölge ve destinasyon seçilmesi ve ziyaretçilerinin tüm özelliklerinin araştırılması, yöreye, bölgeye, destinasyona özgü ürünlerin ön plana çıkarılması, coğrafi işaretlemelerin yapılması, yerel, ulusal ve uluslararası tanıtımın yapılması, paydaşların marka konusunda eğitilmesi ve markaların tescil edilmesi, yerel mimari (peyzaj, ambiyans) konseptinin geliştirilmesi, konumlandırma çalışmalarının yapılması.

X. Akademik Turizm Eğitimi Arama Katılımcı Listesi

Adı-Soyadı
Kurumu
Ahmet YİĞİT
Yalova Eko Turizm Derneği
Ali Turan BAYRAM
Sinop Üniversitesi
Ali YAYLI
Gazi Üniversitesi
Alpay TIRIL
Sinop Üniversitesi
Arzu AKDAĞ
TURÇEV
Aydoğan AYDOĞDU
Kastamonu Üniversitesi
Ayşe SERPİL YILDIZ
İşletmeci
Bülent YILMAZ
İnönü Üniversitesi
Cemalettin KAYA
Sinop Kültür ve Turizm Derneği
Cenk DURMUŞKAHYA
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi
Ceren AYDIN
Anadolu Üniversitesi
Çağdaş AYDIN
Anadolu Üniversitesi
Elif KALAYCI
Orman ve Su İşleri 10. Bölge Müdürlüğü
Ercüment KAYA
Ankara Üniversitesi
Esra Gül YILMAZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi
Fatma KARAHAN
Türkiye Ormancılar Derneği
Füsun İSTANBULLU DİNÇER
İstanbul Üniversitesi
Gül ERKOL BAYRAM
Sinop Üniversitesi
Hale OĞUZ
Sinop Çevre Dostları Derneği
Hüseyin YILDIRIM
Detay Yayıncılık
Kemal BİRDİR
Mersin Üniversitesi
M. Sedat İPAR
Sinop Üniversitesi
Mehmet KESKİN
Sinop Üniversitesi
Mehmet ÖZDEMİR
Emekli
Mehmet SOMUNCU
Ankara Üniversitesi
Merve ÇOBAN
TURÇEV
Metin KOZAK
Dokuz Eylül Üniversitesi
Muammer TUNA
Muğla S. K. Üniversitesi
Muharrem TUNA
Gazi Üniversitesi
Murat KIZANLIKLI
Gazi Üniversitesi
Mustafa ÇAĞIR
Ersizlerdere Yrd. Day. Eğit. Ekoturizm Der.
Nazmi KOZAK
Anadolu Üniversitesi
Nazmiye ERDOĞAN
Başkent Üniversitesi
Nedim ZURNACI
Kırsal Turizm Derneği
Nihan YENİLMEZ ARPA
Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma Ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
Nilgül KARADENİZ
Ankara Üniversitesi
Nuray TÜRKOĞLU
Sinop Üniversitesi
Öner DEMİREL
Karadeniz Teknik Üniversitesi
Özkan TÜTÜNCÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi
Özlem SÜRÜCÜ
Sinop Üniversitesi
Rahman TEMİZKAN
Osmangazi Üniversitesi
S. Pınar TEMİZKAN
Osmangazi Üniversitesi
Sevda BİRDİR
Mersin Üniversitesi
Şaban KARGİGLİOĞLU
Sinop Üniversitesi
Yalçın ARSLANTÜRK
Gazi Üniversitesi